Antifonarium Tsgrooten blijft in Vlaanderen

De "Collectie Vlaanderen" is sinds 1 februari een prachtwerk rijker. Minister Bert Anciaux maakte de gevraagde € 400.000 vrij voor het waardevolle Antifonarium Tsgrooten (1552) en verzekert op deze manier een Vlaamse toekomst voor een Vlaams topwerk. De aankoop kadert in het pro-actieve topstukkenbeleid dat hij in het voorjaar van 2007 aankondigde en volgt onder andere op de verwerving van de collectie mechanische orgels van Ghysels.

De ontstaanscontext van het handschrift is uitzonderlijk goed gedocumenteerd. Het handschrift draagt de datum 1552. Antonius Tsgrooten, abt van de Norbertijnenabdij van Tongerlo, gaf de opdracht tot de vervaardiging; scribent Franciscus Van Weert stond in voor de tekst, de muzieknotatie en de met penwerk versierde initialen. De miniaturist blijft voorlopig anoniem.
Dit artistieke pareltje heeft ook een grote inhoudelijke waarde. Talloze aanpassingen doorheen het handschrift getuigen van contemporaine veranderingen in het liturgische zangrepertoire van de praemonstratenzers.
Omdat het handschrift zo nauwkeurig historisch en geografisch geplaatst kan worden, heeft het een belangrijke ijkfunctie: handschriften zonder context kunnen aan dit document afgetoetst worden.

De Vlaamse Erfgoedbibliotheek krijgt het Antifonarium Tsgrooten in bruikleen. De vzw in oprichting is een samenwerkingsverband van de belangrijkste bewaarbibliotheken in Vlaanderen: de Universiteitsbibliotheken van Gent, Leuven en Antwerpen, de stadsbibliotheken van Antwerpen en Brugge en de provinciale bibliotheek in Hasselt. Ze zal ondere andere expertise opbouwen over conservering, cultureel-erfgoedcollecties bibliografisch ontsluiten en instaan voor het digitaliseren van deze collecties.

De erfgoedbibliotheek van de Universiteit Gent zal het Antifonarium Tsgrooten de volgende jaren bewaren. Ze leverde al meteen een huzarenstukje op het gebied van ontsluiting. Op amper één week tijd digitaliseerde ze het volledige handschrift. Ze biedt de hoogwaardige scans gratis aan op een zeer verzorgde website. Zo kan ook grote publiek genieten van dit unieke manuscript met al zijn prachtige details. De website biedt daarnaast interessante informatie over het document zelf, de context waarin het tot stand kwam en het digitaliseringsproces.
Het ensemble Psallentes kreeg de eer de muziek uit het werk als eerste opnieuw tot klinken te brengen op de persvoorstelling van de aankoop. De registratie van de uitvoering zal ook te beluisteren zijn op de website van het antifonarium.