Muzikaal erfgoed in het AMVB

Resonant bezocht naar aanleiding van de bewaargeving van het archief van Jeugd en Muziek Vlaanderen het Archief voor het Vlaams Leven te Brussel (AMVB) en beschreef er het muzikaal erfgoed.

Het AMVB heeft heel wat muzikaal erfgoed in haar collecties. In de eerste plaats zijn een aantal grote archiefbestanden van Vlaamse of Nederlandstalige cultuurhuizen terug te vinden. Zo maakt archivaris Mariet Calsius in deze nieuwsbrief al melding van de archieven van Jeugd en Muziek Vlaanderen en Jeugd en Muziek Brussel. Verder worden in het AMVB de archieven van de Ancienne Belgique (1979-2006) en de Koninklijke Vlaamse Schouwburg (1877-1997) bewaard. Ook de Centrale voor het Brussels Amateurtoneel (1865-1990) heeft haar archief aan het AMVB overgedragen. Hoewel de Centrale voor het Brussels Amateurtoneel pas in 1973 werd opgericht bevat het archief zeer oude stukken van amateurtoneelverenigingen die hun erfgoed aan de organisatie toevertrouwden. Het archief van één van de aangesloten gezelschappen, de Koninklijke Toneelmaatschappij De Morgenstar (1883-1978), bevat een interessante muziekcollectie bestaande uit partituren en partijen in handschrift.

In het archief van het AMVB worden tal van getuigenissen van het Brussels muzikaal verenigingsleven bewaard. Zo bevat het archief een beperkte collectie koorpartijen en de vlag van de Koorzangmaatschappij Peter Benoit’s Kring (eind 19de – begin 20ste eeuw) en muziekarchief en -documentatie van de Vlaamse Harmonie Peter Benoit (1938-1992). Een mooi geheel betreft het archiefbestand van het in de jaren 1960 tot ’80 lokaal en internationaal bekende Naussikaäkoor dat ook koorwedstrijden organiseerde. Andere verenigingen betrokken muziek in hun werking: het archief van de Brusselse Vlaams-nationalistische jeugdbeweging De Zilvermeeuwtjes (actief van 1944 tot 1976) bevat een studentenzangboek, een opdrachtcompositie van Emiel Hullebroeck en een klaroen. Daarnaast bevat het archief van de Koninklijke Folkloristische Maatschappij Sint-Martinus Ganshoren een collectie liedteksten voor het patroonsfeest van Sint-Maarten.

Enkele interessante privécollecties of –archieven rond muziek vormen de bestanden van Jef Burm, Robrecht Van der Spurt of het persoonlijk verzamelschrift van Brusselse volkliederen dat volkskundige Laura Hiel samenstelde. Dat werd een bijzonder interessant handschrift met krantenknipsels van de periode 1936-1942 over de lokale geschiedenis van Brussel. Het archief van de familie Peerenboom bevat dan weer een collectie partituren die vermoedelijk in het begin van de twintigste eeuw door Elisabeth Peerenboom, geboren Schakevits, werd aangelegd. Ook de in zijn tijd succesvolle revue ‘De Tâfiest van Berreke Vertruust’ van Lodewijk Peerenboom (1872-1934) maakt deel uit van deze collectie.

De muziekcollecties en –archieven van het AMVB vormen een belangrijke getuigenis van het cultureel leven van enkele generaties Vlamingen in Brussel en sommige van deze bestanden verdienen nader onderzoek. De reeds in Muziekbank ingevoerde fiches worden waar mogelijk aangevuld en samen met de nieuwe fiches in de loop van januari via de website gepubliceerd.