Beiaardiers in Vlaanderen en hun muzikaal erfgoed

Naar aanleiding van de viering van 500 jaar beiaard in de Lage Landen wil Resonant samen met de beiaardiers nadenken over het muzikaal erfgoed dat is ontstaan en nog dagelijks wordt aangemaakt. 

Bij een half millennium muziek- en instrumentengeschiedenis wordt uiteraard veelvuldig gezocht en onderzoek gedaan naar specifieke historische getuigenissen, bronnen, instrumenten en bibliografische referenties naar beiaard in het Ancien Régime of in de negentiende eeuw.(1) Maar ook in de recente geschiedenis is veelvuldig erfgoed en archief geproduceerd, getuige daarvan het beschrijvingswerk dat gebeurde voor het archief van de Koninklijke Beiaardschool. De school heeft als beiaardcentrum een grote aantrekkingskracht uitgeoefend. Naast het verzamelwerk van de eigen beiaardiers zoals Jef Denyn en Staf Nees werden ook door externen collecties en stukken geschonken. In heel Vlaanderen zijn tegenwoordig lokale centra waar beiaardcultuur wordt bewaard, tentoongesteld en meegegeven in opleiding.(2) Dezelfde wervende kracht van deze beiaardcentra en de betrokken beiaardiers zorgt voor collectievorming die voor de toekomst beschreven en bewaard moet worden.

In samenwerking met de Vlaamse Beiaard Vereniging wil Resonant in het jubileumjaar 2010 een bevraging organiseren van de beiaardiers in Vlaanderen en Brussel. Deze bevraging moet leiden tot een beter inzicht in de staat van het beiaarderfgoed en de specifieke zorgen rond versteek- en beiaardboeken en collecties van beiaardbewerkingen. In het begin van februari kregen de beiaardiers een enquêteformulier in de bus. In het voorjaar worden de resultaten van deze bevraging verwerkt aan de hand van Muziekbank Vlaanderen en in de loop van de zomer in een rapport met globale conclusies gepubliceerd. Een themapagina zal op deze portaalsite uitgewerkt worden, gekoppeld aan de gepubliceerde fiches in Muziekbank Vlaanderen en met informatie betreffende de verschillende vormen van dit erfgoed. Resonant hoopt voor dit project op een vruchtbare samenwerking met de beiaardiers en dat dit een voorbeeldproject voor de hedendaagse muzieksector in het algemeen wordt.

(1) VAN EYNDHOVEN, C. en P. STRAUVEN (red.), Trillers, mordanten, schielijke loopen … een artistieke reconstructie van de beiaardmuziek in de achttiende eeuw, Leuven/Voorburg, 2008; BEARDA, T., SERGEYS en J. TEUGELS (red.), Campanae Lovaniensis; Het klokkenpatrimonium van Groot-Leuven, Leuven, 2008; BEYEN, M., ROMBOUTS, L. en S. VOS (red.), De Beiaard. Een politieke geschiedenis, Leuven, 2009

(2) zie het werk van de Roeselaarse Klokkengilde of het Hasseltse Beiaardmuseum alsook de website over Eugeen Uten.

Klaas Jaap van der Meijden