Tongers muzikaal erfgoed in kaart gebracht

Op de Tongerse opening van de Week van de Amateurkunsten spelen leden van Casino en Concordia, de twee nog actieve verenigingen, stukken uit het repertoire en wordt er een verslag van de inventarisatie gegeven. De voorstelling vindt plaats op 25 april om 19.30 h in Zaal Concordia, Leopoldwal 50, 3700 Tongeren.

De collecties van de drie verenigingen omspannen een periode van ongeveer 170 jaar. De oudste werken werden genoteerd in de eerste decennia van de negentiende eeuw, de jongste die gecatalogiseerd werden rolden in de jaren 1970 van de pers.
Het repertoire voor harmonieorkest komt hoofdzakelijk voor in de collecties van Concordia en Strijd voor Vrijheid. Het kan inhoudelijk opgedeeld worden in twee belangrijke categorieën. Ten eerste bevat het patrimonium verschillende marsen. Zowel evergreens als The Stars and Stripes forever van John Philip Sousa (1854-1932) als de Marche du Sunlight van Pierre Henssens (20ste eeuw) stonden op het programma.
Bewerkingen van en potpourris en fantasieën op populaire opera’s en balletten vormen de tweede inhoudelijke categorie. De ouverture van de opera La muette de Portici (De stomme van Portici) van Daniel Auber (1782-1871) en een potpourri op Il barbiere di Siviglia van Rossini van Romain Nihoul (1821-1881) zijn slechts twee voorbeelden van bewerkte operamuziek die in Tongeren weerklonk. In de loop van de twintigste eeuw raakten opera’s en balletten wat uit de gratie. Bewerkingen van populaire liederen, gelegenheidscomposities en werk speciaal gecomponeerd voor harmonie-orkest nemen hun plaats in, zoals bijvoorbeeld Domein Bokrijk van Renier Janssen (1898-1972).
Hoewel de politieke verzuiling tot drie verenigingen leidde, is het repertoire nauwelijks ideologisch gekleurd. Minder dan 3% van het bezit verraadt de levensbeschouwelijke instelling. Voor de rest lopen de collecties inhoudelijk parallel, met relatief weinig dubbele titels.

De beschreven stukken van de Koninklijke Muziekmaatschappij Casino vormen een buitenbeentje. Voor dit project werd enkel de ‘historische’ collectie, bewaard in een ruimte onder het balkon, geïnventariseerd. De jongste stukken hieruit verschenen rond 1930. De geïnventariseerde verzameling bevat slechts eenentwintig bundels voor harmonie-orkest, hoofdzakelijk uit de eerste helft van de negentiende eeuw. Hoewel het beschreven harmoniemateriaal van Casino dus vrij beperkt is, telt het toch enkele interessante stukken. De handgeschreven bundel Musique turque De la Société De tongres […] 1814 situeert zich nog in de Westerse fascinatie voor janitsarenmuziek, die vooral in de tweede helft van de achttiende eeuw een hoge vlucht nam. Andere vroeg-negentiende-eeuwse documenten bevatten een serpentpartij. Iets jongere werken in de collectie schrijven een ophicleïde voor.

Naast composities voor harmonie-orkest bewaart Casino verschillende werken voor andere bezettingen. Ze geven een beeld van de gevarieerde muzikale bezigheden van de vereniging.
De collectie telt zeer veel bundels voor klein symfonie- of salonorkest. In de negentiende eeuw bestond het repertoire hoofdzakelijk uit opera-ouvertures en symfonieën. De eerste decennia van de twintigste eeuw stond er voornamelijk balmuziek op het programma.
Ook stukken voor kleine instrumentale bezetting maken deel uit van de verzameling. Een strijkkwartet verzorgde in de negentiende eeuw de begeleiding bij verschillende toneelstukken. Ook kamermuziek, hoofdzakelijk voor piano of voor viool en piano, bleef bewaard. Enkele studieboeken voor viool en piano getuigen van het muzikale onderricht dat er bij Casino gegeven werd.
Zangers tot slot vonden eveneens hun gading bij Casino. De collectie bevat hoofdzakelijk muziek voor vierstemmig mannenkoor. Daarnaast zijn er stukken voor een of enkele zangers met instrumentale begeleiding.

Meer informatie bij Els Vercammen, 016-32.99.81