In het voorjaar nam Resonant het initiatief om een werkgroep op te richten rond de inventarisatie van muzikaal erfgoed. Nagenoeg alle instanties die muzikaal erfgoed inventariseren hebben hieraan deelgenomen. Op een overleg in mei heeft het muzikale erfgoedveld de veelheid en diversiteit in manieren van inventarisatie van het muzikaal erfgoed kunnen vaststellen.
Deze diversiteit is een rijkdom maar vormt voor de erfgoedgeïnteresseerde gebruiker van databanken ook een probleem. Twee vormen van diversiteit zijn relevant bij het ontwarren van dit probleem.
In eerste instantie is er de diversiteit aan muzikaal erfgoed; dit begrip omvat zowel roerend als onroerend en zelfs immaterieel erfgoed. Onder het roerend erfgoed vindt men zowel partituren, monografieën gaande van middeleeuwse handschriften tot hedendaagse publicaties, geluidsdragers in al hun verschillende vormen, muziekinstrumenten, musicalia, enz. Het te inventariseren materiaal bepaalt gedeeltelijk de manier waarop dit inventariseren gebeurt.
In tweede instantie is er de diversiteit aan instanties die het inventariseren van het muzikaal erfgoed op zich nemen. Zo zijn er veel instellingen die erfgoed bewaren én inventariseren maar wiens eerste zorg niet of niet voornamelijk hun erfgoedwerking is. Vaak vormt het muzikale erfgoed ook slechts een onderdeel van een grotere, meer algemene collectie en valt het binnen dit groter geheel niet als dusdanig te identificeren. De rijkdom aan visies op muzikaal erfgoed resulteert uiteraard ook in een verschillende manier van inventariseren.
Naast redenen van eerder ‘praktische’ aard zijn deze twee vormen van diversiteit de oorzaak van de grote verschillen in de manieren waarop het muzikale erfgoed wordt geïnventariseerd en dus de diversiteit aan databanken. Deze diversiteit is een rijkdom en moet gerespecteerd worden. Tegelijkertijd veroorzaakt dit voor de in erfgoed geïnteresseerden uiteraard allerhande problemen bij het opzoeken van muzikaal erfgoed en creëert het ook verwarring bij instanties allerhande.
Gezien de complexiteit van de oorzaken is streven naar één inventarisatiesysteem voor muzikaal erfgoed niet wenselijk en bij voorbaat een verloren zaak. De te verkiezen oplossing voor dit probleem zal met al deze vormen van diversiteit moeten rekening houden en zal deze tegelijkertijd ook moeten overstijgen door de langere termijn in beschouwing te nemen. Gebruikersgemak, overzichtelijkheid en toegankelijkheid zijn hierbij dé criteria. Hierbij pleiten we niet allen voor een gecoördineerde aanpak maar ook voor voldoende middelen voor inventarisatie an sich.
Na de luwe zomerperiode blijft dit schip alvast op koers. Er werd vastgesteld dat er vooral nood is aan concrete, realistische en haalbare oplossingen. Met de informatie die vergaard werd op het overleg in mei, gaat er op 29 oktober een kleine, technische werkgroep van start. Deze zal onderzoeken wat technisch haalbaar is en een voorstel tot oplossing formuleren. Wij houden u uiteraard op de hoogte.
Gertjan Debie