Achttiende-eeuws muziektheater op Nederlandse tekst

Een kleine reconstructie van de Antwerpse operageschiedenis: muziektranscriptie en contextualisering van een achttiende-eeuws zangspel op Nederlandse tekst.

Vanaf de zeventiende eeuw speelde de opera een belangrijke rol in het Antwerpse muziekleven. Het operalandschap was er in oorsprong hoofdzakelijk geënt op de Franse en Italiaanse opera, die – eventueel in een Nederlandse vertaling – het merendeel van de uitvoeringen uitmaakten. Opera’s met oorspronkelijk Nederlandse teksten lijken geen vaste voet aan de grond verworven te hebben tijdens de zeventiende en achttiende eeuw. Maar schijn bedriegt: het Sint-Lucasarchief (bewaard in Artesis Hogeschool Antwerpen) herbergt vier Nederlandstalige ‘operacomposities’: Titon & Aurora, Ninette in de stadt, Den verkwister en Signoôr in China, allen op tekst van Jacobus Josephus Emmerechts, met muziek van Jan Thomas Baustetter.

Van deze vier werken is niet enkel de tekst (of fragmenten daarvan) bewaard gebleven, maar tevens de muziek: aria’s (vaak met de nodige komische effecten) en ensembles (vocale duetten, trio’s, kwartetten). Onderzoek naar deze zeldzame werken kan een transcriptie en analyse inhouden van de muziek (eventueel met het oog op uitgave ervan).

Zie ook: De Paepe, Th., Jacobus Josephus Emmerechts. De laatste Antwerpse rederijker en de zangspelen van ‘De Olijftak’. In: Jaarboek van de Koninklijke Soevereine Hoofdkamer van Retorica ‘De Fonteine’, 2009.