Zoeken

Beghinae in cantu instructae

Pieter MANNAERTS (ed.) — Beghinae in cantu instructae – Muzikaal erfgoed uit Vlaamse begijnhoven (middeleeuwen-eind 18de eeuw)

Nagenoeg iedereen kent de begijnhoven en hun architectuur; dertien Vlaamse begijnhoven zijn dan ook door UNESCO erkend als werelderfgoed. Pas sinds kort wordt in het onderzoek naar de begijnen en hun geschiedenis ook aandacht besteed aan de materiële cultuur van de begijnhoven. Achter de muren van de begijnhoven klonk immers ook muziek. Om dit bijna vergeten deel van de begijncultuur de aandacht te geven die het verdient, werkte Resonant, centrum voor Vlaams erfgoed, en de Alamire Foundation, internationaal centrum voor de studie van de muziek in de Lage Landen samen om dit erfgoed in kaart te brengen en te bestuderen. Eén van de resultaten daarvan is dit boek. 

Beghinae in cantu instructae zet een nieuwe stap in het onderzoek door voor het eerst de bronnen van het muziekleven in de begijnhoven in kaart te brengen en te bestuderen. Het boek biedt dan ook een primeur op (muziek)historisch gebied, en schetst voor het eerst de voorheen ongekende kwantiteit, kwaliteit, stilistische verscheidenheid en historische en geografische spreiding van het repertoire.

In de eerste plaats geven enkele exemplarische bronnenstudies een dieper inzicht in verscheidene aspecten van het bewaarde repertoire, dat in vele opzichten rijk en divers is gebleken. Aan de hand van het verhaal achter de muziek wordt ook de context aanschouwelijk gemaakt, een noodzaak voor een goed begrip van de bronnen die ons zijn overgeleverd. Een overzicht:

 

  1. Begijnen, liturgie en muziek in de middeleeuwen: een verkenning – Walter Simons
  2. De Brugse begijnen en de Bloedprocessie – Barbara Haggh
  3. Authenticiteit en inventie: samenstelling, verspreiding en herkomst van de officies voor de heilige Begga – Pieter Mannaerts 
  4. Lustig om te zingen: eenstemmige Zuid-Nederlandse liederen door en voor begijnen – Maartje De Wilde
  5. Het Ave verum corpus uit het Mechelse begijnhof: eenvoudige polyfonie voor de Devotio Moderna – Alexander Blachly
  6. Franciscus Kraft en het Leuvense begijnhof – Marie Cornaz
  7. Liturgische orgelmuziek en alternatimpraxis in de begijnhoven van Lier en Turnhout – Peter Strauven

Daarnaast wil deze publicatie ook aanzetten tot verdere exploratie door middel van een repertorium van handschriften en drukken, dat een beschrijving biedt van alle muzikale bronnen die werden opgespoord. Dit repertorium richt zich zowel tot het brede publiek, dat zich wil informeren over een nog onontgonnen aspect van het begijnenleven, tot amateur- en professionele musici, die een repertoire willen verkennen dat reikt van de hoge middeleeuwen tot het eind van de achttiende eeuw, als tot historici en musicologen, als aanzet voor verdere studie en onderzoek. 

U vindt het boek ook terug bij de uitgever Brepols:
Nederlandstalige versie (2008)
Engelstalige versie (2010)